Crea sito

Michele Frattulino

 ESCAPE='HTML'

‘A tèrra mìje

So’ nnàte a Ffoğğe, nda Kapitanàte,
tèrre de kavete, de vinde e poka akkue;
kiamàte spìsse tèrra bballèrìne,
ma de kambà a ‘stu pìzze nen me strakkue.

Destrùtte e ‘po refatte tanda vòte;
quanda krestijàne kè ce so’ passàte!
Tra quìste l’Anğioìne e Federìke,
kè jéve a kacce, ndo voske d’Ingurnàte,

e facìje Foğğe bbèlle e assàje pussènde;
palazze signurìle atturne ‘a rèğğe,
ma ‘po mbruvvisamènde dekadìje,
e jurne dòpe jurne sèmbe pèğğe.

Destrùtte tùtta quande “d’Allijàte”,*
nğe rumanìje manghe na pezzekàte;
pe quande ‘po arreguarde l’abbetande,
nu quarte se ne jìje ‘o kambesande.

Ma storije a pparte, aqquà tènghe ‘i radìce,
e qquà so’ nàte pùre ‘i fìgghie mìje;
nemmanghe assì me dèssere ‘i meliarde,
m’avita kréde, màje ‘a lassarrìje!

'I monéte

kume è kumbarse l’òme sòp’a tèrre,
eje cèrte kè nen ğe stèvene ‘i denàre,
e se skagnàve quìlle kè ce stéve,
arranğiuliannese kume se putéve.

E allòre, ndo seicinde avandi Krìste,
nze sàpe bbune si a l’Asije oppure ‘a Grècije,
nvendarene ‘a monéte e finalmènde,
‘i kagne addevendarene frèquènde.

De firre, arğinde, abbronze eppure d’òre,
ogni monéte tenéve nu valòre;
s’ausàve nda tùtte ‘i kundenènde,
s’ausàve pùre pe fa màle ‘a ğğènde.

Ndenèvene na grossa perfezziòne;
k’u timbe s’abbellìje ‘po l’inğisiòne.
Imbèratùre, dòğe, rrè e rrèğğìne,
ind’a ‘stu tùnne, fanne da vetrine.

Ogni monéte, téne ‘a teratùre;
ki pòki pizze, ki nvéce a desmesùre;
è lloğğeke kè ‘i prìme so’ kkiù rràre,
e t’i fanne pagà sèmbe kkiù kàre.

Attinde quanne mìtte ‘i màne ‘a sakke,
pekkè te ponne vènne na patakke.
Pèrciò ce vòle n’esperienza vèkkie,
sennò t’abbuscke ‘i bbotte sòp’e rèkkie. Ih ih ih ih!

‘I lènghe stranire

Dòpe ‘i skòle elèmèndàre,
ke n’esàme d’ammissiòne,
o se jéve ‘o ndustriàle,
sennò ‘e mèdie - kkè passiòne!

‘A passiòne te passàve!
Troppi lìbbre nda kartèlle;
‘i matèrie erene assàje:
“ quanda sforze k’u cervèlle “

Ma tra quèlle kkiù pesande,
‘u franğése e ‘u latìne;
pe quèst’ùteme ogni vòte,
ce vuléve ‘u Kalapìne.

Cciakkafirre o zukagnostre,
nğe ne stéve diffèrènze:
“ ce vulévene trè anne
pe pighiarse na lecènze! “

Nn’è kagnàte ‘a setuazziòne:
“quanda mbrugghie ke ‘sti lènghe ! “
‘Mo ‘u tèdèske e ‘po ‘u nglése,
sòpattùtte p’i scialènghe.

Evve mosce, nàse strìnde,
uan, zevain, nia pa de qua,
mamma mìje kè mbugghiaminde,
nen ze pòte kkiù studià.

So’ kkiù facele ‘i dialètte!
Trènda jurne stìje a Torìne;
m’ambaràje nda quìstu mése,
tùtte quande ‘u pièmondése

‘U parkèğğe

Quanda makene kè stanne,
ogni jurne è sèmbe pèğğe;
ğğìre a mmanghe, ğğìre a ddrìtte,
ma nen druve nu parkèğğe.

Vèrse ‘u cèndre, nne parlàme,
te kunvine jì all’appide,
o sennò k’a cirkolàre,
pùre assì è nu pòke kàre.

Hanne fatte ‘i strìsce azzùrre,
k’u tassametre a mmenùte;
manghe mìtte mìlle lìre, (dùje trè eure)
nda nu ninde so’ fenùte.

Ogni tande guarde ‘u llòrğe
e pinze sèmbe ‘e solde spìcce,
s’avvecìne ‘u karre attrèzze
“mamma sande kè atu mbìcce!

Bbregatì, pe ddùje menùte,
me kumbìne ‘stu dammağğe?”
-‘U vèrbàle hagghie ğğià skrìtte -
pàghe ‘a mùlte e te stàje cìtte.

Tùtte quìste, manghe eje ninde!
Pùre aìnde ‘o cemetére,
ogni vìseta parénde,
mìlle lìre de tanğènde. (vonne n’eure de tanğènde.

Pe nen fa na letegàte,
a rağğiòne oppùre ‘a tturte,
mìtte màne ‘o portafoglie,
….frisckalaneme de ki t’è… (sia refrigerio all’anima di chi ti è… )

dal libro"nu pòke de tùtte"

‘U munumènde

D’u ’43 e d’i bbombe sòp’a Ffoğğe,
nisciùne se n’è frékàte kkiù de tande;
nd’a ogné famigghie, paùre e destruzziòne,
e ‘i sagrefìğie de na vìte d’a pupulazziòne
se ne jìrene nfùme nd’a nu ninde,
e sebbelìte k’i kumbagne e k’i parinde.

E a proposete de trubbekaminde,
a Ffoğğe ce ne so’ stàte vìndemìle,
quàse nu quarte d’a pupulazziòne,
e tùttequande poveri krestiàne,
accìse a trademinde da nglìse e mèrikàne
kè pe devertemènde, hanne ngasàte ‘a màne.

Ma ‘a storije ne ne parle de ‘stu fatte;
c’hanne skassàte pùre sòp’e lìbbre,
anze, nğ’hanne probbije menduàte
e quèste eje na sbrevogne grosse assàje,
pùre pekkè kiùngue è “ jjùte a Rrome “
è stàte cìtte e nen ha prutestàte

…e nen prutèste manghe ‘mo!
Eppùre Foğğe ha avùte dòje medaglie:
ùne ‘o valòre cevìle e l’ate a quìlle militàre;
Nzo’ patakke, ma ‘u rekanosceménde
p’i lagreme e ssanghe d‘a ğğènde;
…ma pùre st’atu fatte nze fàce assapè.

E allòre, pe farecìlle arrekurdà “a ki véne appirze”,
pe fa “sprekà” nd’è skòle doje paròle,
pe tenè Foğğe vìve nd’a memorije,
pe fa kanosce a tùtte ‘a véra storije,
p’addefrisckà quìll’aneme nnucènde,
se stàce rializzanne ‘u munuménde.

…e quìste grazzije Abbèrte, e a ttanda bbràva ğğènde!

Poesia scritta per il Comitato "Un monumento per le vittime civili del '43"

‘U tikètte

Hagghie  sapùte sèmbe  kè  in  inglése,
tikètte, è ‘a traduzziòne de “ bbigliètte “
pe  cìneme, tijatre  e  lottèrìje,
ma  cèrtamènde  no p’a  frammacìje.

È resapùte pùre kè  ‘i  talijàne,
nda  nu  menùte  kaccene  pruğğètte;
mbarlàme ‘po de tùtt’i guvernande,
kè nda nu  jurne, te ne fanne sètte.

‘A  notte  ki   ndéne a  kkè  penzà,
se  scervelléje  pe ce pùtè  frekà.
‘U  dèbbete d’u Stàte  s’é  aggravàte ?
-Mettìme  allòre   màne  ‘a  sanità.

Kkussì  se  parturìsce  n’ata  tasse,
kè  tùtte  kanuscìme  pe  tikètte,
pèrò  puje  avè  derìtte all’esènziòne,
si  ‘u  prévete  te dàce ‘a Stréme Unziòne.

St’abbùse  prìme  o  pòje  adda  fernèsce!
Nze pòte kagnà  lèğğe  ogni ddùje mìse;
ma ‘u sanne  kè Ğğiakkìne kacciàje ‘a lèğğe,
e  ‘u  prìme   fùje  Ğğiakkìne  a  esse  accìse?

'U maccatùre

Si vùje nen canuscìte 'u maccatùre,
éje nu salviètte pìccùle e aggrazziàte;
decìme ch'éje 'u nepote du lenzulle,
'u cchiù elegande è sèmbe recamàte.

Cke quìlle ce stujamme 'u chiarfe 'o nàse,
nd'a sacche stève quàse na mesàte,
e pò 'u jittamme, nu purtamme 'a càse.
"Mammà nen zacce chi me l'ha rrubbàte!''

- Ma chi s'adda rrubbà quìllu lardùme -
Me respunnéve, si probbete busciarde,
tra nùzzele pallùcce e citolère,
tenèmme sèmbe 'i sacche nère nère.

Mò nen s'aùse cchiù; éje fòre mòde,
s'è ppèrze da tand'anne quìstu vìzzie,
tu mìtte cocche vvòte nd'o taschìne,
a palle o a strìsce pe nu spusalìzzie.

‘I fèmmene mò lavene de méne,
ormàje 'sti maccatùre sò de carte,
te sùsce 'u nàse, éje mùsce é na prijèzze
e aumènde notte e jurne sta mennèzze.

note:
maccatùre = fazzoletto
salviètte = tovagliolo
lenzulle = lenzuolo
ce stujamme = ci pulivamo
chiarfe = muco, moccio
sacche = tasche
'u jittamme = lo buttavamo
lardùme = luridume
probbete = proprio
citolère = acetilene
te sùsce = ti soffi
prijèzze = gioia, soddisfazione, goduria

Frattulino Michele, Pe tutte ‘i guste, Grafiche Santigliano, Foggia 1993.

'A masckatùre

Nd'o Mèdie Éve, s'ausàve 'a masckatùre,
sckìtte pe na cendùre 'e castità;
sùbbete appirze, st'usanze fùje abbulìte,
nenn'ère cèrte mòde de cambà.

'Mbutîve achiùde tùtte còse 'a chiàve,
qualsiase catenazze ére devèrse;
porte, chemò stepòne e ciufunîre,
bbuffètte o crestallîre p'i bbecchîre.

Ndo t'i mettîve tùtte sti chìavìne?
Érene pesande, no quìlle de mò,
nenn'ì putîve cèrte purtà 'mmane
e mmanghe âìnde 'a sacche d'u tabbàne.

Lassàve allòre tùtte còse apîrte,
nen ze scungiàve nînde, manghe 'u gatte;
Mò invéce pe t'allundanà nu passe,
c'è penzà sòpe e fà trè vòte 'u patte;

'Nge stàce masckatùre che mandéne,
hàje vogghie a mmètte allarme e serratùre,
porte blendàte, terèngule e varròne:
"attînde che nen truve manghe 'u mùre!"

Foğğe sotte ‘e bumbardamènde

Strarepaminde, murte e inondazziùne,
ce stanne dappettùtte, andò vàja vàje;
cendràle atomeke, ‘a guèrre in Jugoslavije,
Somalije, Iran, Irakke e ati uàje.

Nen manghene ‘i rekurde d’u passàte:
‘i revedìme quotidianamènde;
‘u quìnece diciotte e ‘u trèndanòve,
felmàte dall’Oriènde all’Occidènde.

‘I véde tùtte quande, k’a speranze,
kè Foğğe fosse alméne menduàte;
nisciùne ha màje parlàte d’u martìrije,
kè ‘sta cettà purtroppe ha suppurtàte.

Ere ‘u quarandatrè, nen ğe stéve angòre;
‘a guèrre s’ere fatte kkiù krudéle;
‘a ğğènde kè kiagnéve e s’ammucciàve,
‘nd’a kkise d’a Madonne ‘I Sètte Véle.*

De quèlla Foğğe, nen rumanìje kkiù ninde.
Kàse e palazze, tùtte skuffelàte.
Sapìte quanda ğğènde restàje sotte ?
Vìndemìledujecindenuvandotte.

Na medaglie pe ‘ndùtte ha avùte Foğğe.
Sègni** l’appezzekàje ‘mbacce ‘a bbandire;
de glorije sòle e sckìtte nu mumènde,
p’a morte de tand’aneme ‘nnucènde.

*Santa Protettrice di Foggia
**Antonio Segni, Presidente del Consiglio dei Ministri nel 1959, in nome e per conto del governo, conferì alla città di Foggia la medaglia d’oro al valor civile. Nota: nel 2006, il presidente della repubblica, Carlo Azeglio Ciampi, ha conferito alla città di Foggia una seconda medaglia al valor militare, appuntata sul gonfalone della città il 25 aprile 2007, dal presidente della Repubblica Giorgio Napolitano, dinanzi all’altare della Patria a Roma.

Viàle Ǧǧiotte: ‘a morte nen avvìse !

Nuvandanòve, ùnece nuvèmbre;
pe Ffoǧǧe, angòre n’ata takkaràte.
Nen ze sàpe manghe ‘u fatte kum’ è stàte,
ma nu palazze sàne è skuffelàte.

Nu mundaruzze, gàvete trè mmètre,
purtroppe è tùtte quìlle  k’è rumàse!
Gnuttùte kume nu vekkòne amàre,
k’a ǧǧènde e tùtte ‘i  rrobbe a esse kàre.

‘Sta vòte ‘a morte n’ha uardàte mbacce.
Stèvene vikkie, ǧǧiùvene e kriatùre,
stramalèdètta notte, ainde ‘o skùre,
e’  arrebbellàte tutte na cettà.

Kokkè  ùne pe  fertùne s’a skanzàte!
Guarde  attàssàte ‘sta  nùvele de fùme,
tanda mbulanze, polvere e laminde,
e  kiagne sòpe  ‘a  morte d’i  parinde.

Pacienze  figghie  mìje, t’e’ arrepigghià,
fatte kuraǧǧe, strenǧènne forte ‘i dinde,
pregàme a tùtte ‘i Sande e ‘a Ǧese Krìste,
pe ‘sti  krestiàne vìste  e  kkiù  nen  vìste.

E  indande  stàme ‘o dòdece  d’u  mése.
Se  skàve a mmàne, nd’a  ‘stu sfrandumatòrije;
de  truvà  ǧǧènde  vìve  akkuà  se  spére,
e  te  ne  vàje  lundàne  k’a  memòrije.*

*Riferito ai  bombardamenti su  Foggia  da maggio a settembre 1943 da parte degli  “alleati”…loro!!!

Luamece ‘i skarpe

A ddùje kelometre, prìme d’u Sanduarije,
precesamènde ‘o ponde d’Ingurnàte,
stéve n’usanze kè n’eje kkiù attuale;
sckìtte assì e’ fatte ‘u vòte eje talèqquàle.
‘A guìde te facéve luà ‘i skarpe;
nu ǧǧèste d’umiltà e de penetènze.
Mettìve allòre ‘i kavezètte nòve,
kè màje avive ausàte mbrècèdènze.
‘Po te facive ‘appide ‘u riste d’a stràde,
da quìllu ponde, fine ‘o Sanduarije,
tra razziùne e kande t’akkurǧive,
k’ire arruàte d’a Destenatarije.
“Va skaveze a Madonn’Ingurnàte!”
- è quìlle kè se dìce a ttanda ǧǧènde,
e sòpattùtte a kki recéve ‘i grazzije,
a kki ce kréde e ‘A prèghe avèramènde.

‘Nd’a kianghe a karnevàle

Ìnd’a kianghe na matìne,
na signòra ‘nguarnasciàte,
se fermàje ‘mbacce ‘a vetrìne
ammeranne ‘a suprussàte.

‘Po facìje ‘mbacce ‘o kianghire,
k’ere speretùse assàje:
“ skùse, quande vàce all’ette? “
- Respunnìje: dòpe d’i sètte!”.

‘A signòre s’avvambàje
e ‘ngassàje quèsta bbattùte;
repigghiannese ind’a nninde:
“ nen l’avéve màje sapùte! “

“Ma ‘u majàle, quande koste? “
- Vanne a cìnghe ‘i kustàtine,
ma ‘ndendìmece signò,
sckìtte si pìgghie nu kìne.

“ E ‘i fettìne de vetèlle? ”
- Ùnec’eure assì ‘i vulìte!
‘A signòre ‘u tremendàve,
pòke e spìsse gnuvulàve.

“ Troppe kare, no, nen bozze,
vogghie fa sckìtte nu bbròde! “
Senza fa manghe na mosse:
“ nèh uagliò, rumbece l’osse!”

‘U uagliòne svèlte svèlte,
sùbbete acchiappàje ‘a kurtèlle
e facìje ‘mbacc’a signòre:
“kkè rumbìme quèste o quèlle?”

‘A signòre rumanìje,
nen butéve kkiù parlà:
“ quìste è pacce, ‘mo m’accìde”
- e s’akkumenzàje a sckandà.

‘Nz’ere akkorte a poverèlle,
kè nu palme arréte a esse,
stéve n’ata vetrenèlle
kiéne d’osse e usserecèlle.

Malappéne s’avutàje,
kkumenzàje a pigghià fiàte:
“ Quìsti skèrze nen ze fanne!
Sìte probbie desgrazziàte! “

-Oğğe è l’ùteme de karnevàle;
mèh signò, facìme pàce;
pe ‘stu sckande k’è pigghiàte,
te riàle ‘sti kustàte.

E akkussì tùtta kundènde,
s’acciaffàje ‘u kuppetille,
ma daìnde ‘u sàje kkè stéve?
Sckìtte cìcce de vetille.

‘U passarille nd’a kkise
Libera traduzione in vernacolo Foggiano di Michele Frattulino tratta dalla storiella de “ L’uccelletto “ di Trilussa

Ere d’Aùste:

Ferìte da nu kolpe de fucile,
nu passarille, nu povere alleviotte,
jìje a fernèsce daìnd’a nna kkise,
p’arrepararse ‘a scille k’ere rotte.
D’a tendìne d’u kumbessiunìne,
kè stéve nu pòke sgarrazzàte,
zeprèvete ndravedìje ‘stu passarille,
kè ndo frattimbe ere ğğià atterràte.

Na fèmmene vedènne ‘sta vecille,
‘a pigghiàje e s’a mettìje mbitte,
ma tùttanzimme ce fùje nu cenguettìje:
cìppèccìppe, cìppèccìppe, cìppèccìje.

A ‘stu pùnde, kokkèùne rerìje
e ‘u prévete, ngazzàte e tùtte nére:
“ascèsse fòre d’a kàse de Ddìje
ki téne ‘u passarille, pe ppiacére!

‘I maskule sendènne ‘sti paròle,
mùsce e attassàte avezarene ‘i sòle,
ma ‘u prèvete lassàje ‘u kumbessiunìne
e : “ Fèrme, kkè atu mbrugghie stammatìne!

Nğamme akkapìte, luateve ‘u kappille!
“massemigghiàte quatte kiarapille!
Add’ascì fòre da quìstu kanğille,
sckìtte ki ha pigghiàte ‘u passarille!”

K’a kàpe akalàte e k’a kròna mmàne,
i fèmmene ascìrene akkiànakkiàne:
“ma ndò jàte, ve sìte stùbbetìte?
Lukkulàje zeprèvete avverdekìte!

Turnàte ndréte , e facìteve kkiù sotte:
“ki l’ha pigghiàte nd’a kkise ‘u passèrotte?”
Ubbedìrene, ma nd’a nnu menùte,
tùtt’i ‘i moneke s’avezarene abbalùte

e, k’a facce kiéna kiéne de resciòre,
lassarene ‘a kàse de nostro Signòre.
‘U prèvete lukkulàje: pe tùtt’i Sande!
Sciascèlle mìje,turnàte tùtte annande!

Add’ascì sckìtte ki eje probbije sàne sàne,
de sta’ nda kkise, k’u passarille mmàne!”
Bbèll’ammucciàte, nd’a n’angule appartàte,
na uagliòne ke l’akkredandàte,

‘o fianghe dell’altàre prenğepàle,
ce mangàje pòke kè ammattèsse ‘u màle,
e k’a faccia janga janghe kum’a mòrte,
decìje: “ Kkè te decéve? E’ vìste? Se n’è kkòrte!”

‘U rèfèrèndùmme

In mancanze d’elèzziùne,
stàce l’ati vutazziùne,
e puje fa “ una tandùmme “
pùre nu rèfèrèndùmme

Stanne sèmbe a esağğèrà,
quatte skéde c’anna dà:
n’akkuzzaglie de kelùre,
mamma sande  e kkè paùre!

‘A paùre de sbaglià,
de kunfonde tùtte ‘i skède,
spècialmènde pe nu Krìste,
k’eje nu  povere affabbéte.

Vute “ sì ”, pe ddìce “ no ”;
kume fanne, non lo so,
e duméneke e  lunedì,
vutarrìje probbete “ nnì ”.

Mine ‘a màne p’a kusciénze,
t’indèrisse, liğğe, sinde,
ma ‘po alùmete t’akkurğe,
de n’avè kapìte ninde.

Ma ‘u mburtande eje jì a vutà,
statìje, virne o premavére,
pe nen pèrde ‘stu derìtte,
jàme a ffà quìstu duvére!

Dòpe kè hanne fatte ‘u sfoglie,
s’appresèndene ‘i partìte;
fanne ‘a nalese d’u vòte,
so’ kundènde e ngalluzzìte.

Ma na kòse assàje kriòse,
eje kè quìlle k’hanne pèrze,
sonde pùre vinğitùre:
“quìlle eje prìme e ìje so’ tèrze”.

‘Po fanne ‘i pèrcenduàle:
Quanda ğğènde n’ha vutàte?
Quande sonde ‘i skède janghe?
Quanda skède so’ annullate?

Ma nda ‘sti pèrcènduàle,
- quìstu fatte sì k’eje komeke ,
kalkulàte pùre ‘a ğğènde:
“ tanda ğğènde k’eje DALTONEKE ”

note:
stàce = stà
ch'éje = che è
affabbéte = analfabeta
probbete = proprio
Mine 'a màne p'a =  ti fai l'esame
cusciènze =  di coscienza
alùteme = alla fine, in ultimo
sfoglie = spoglio
'a 'nalese = l'analisi
criòse = curioso
n'hanne = non hanno

‘I bbanàne

Nu bbanàne fùje kiandàte
mminze ‘a l’urte SanBasquàle,
mandre l’ate,‘a stèssa sòrte,
nda na vìlle arrecendàte.

E passarene trè anne;
kkumenzarene a dà ‘i frùtte:
l’ ùne sèmbe rìtte rìtte,
l’ate invéce tùtte stùrte.

“ Nèh Tanù, kum’eje ‘stu fatte?
P’a vretà n’hagghie kapìte;
assapranne quìlli tùje,
so’ nurmàle e sapurìte,

mèndre quìlle ke tèngh’ ìje,
m’assemmègghiene a na mazze,
‘po so’ longhe, tòste e virde,
pùre assì d’a stèssa razze.”

-Vuje sapè kè c’è da nuve?
Quistu fatte pàre stràne,
ma te pozze kunziglià:
-ce vedìme poidumàne.-

E arruvàje pùre ‘u dumàne;
Tanuccille ‘u jìje a truvà;
lassàje fòre ‘u sciarabballe,
kkumenzanne a spurtagghià.

Tùtt’anzimme, ekke Fafonze,
allekkàte e in etikètte:
“ Eje da n’òre kè t’aspètte !
Si’ turnàte d’a kiazzètte? ”

Se mettìje a rrìre Tanùcce:
Uèh Fafò, kk‘ e’ kumbenàte!
-E pe fforze kè ‘i bbanàne
sonde tùtte strafurmàte!

“ Kè me vuje pigghià pe fèsse?
Cérte nen zò d’u mestire;
m’hanne dìtte kiande quìste,
ìje so’ sckìtte ferrovire !

-Fafunzì, nenn’eje ‘u mestire,
nd’a pigghianne assì t’u dìke;
ma ‘u bbanàne , é sèmbe rìtte,
pekkè affianghe stanne ‘i fìke!

‘I bbalkùne

Quanne vide ‘i bbalkùne kiìne de graste,
te sinde aìnd’o kòre n’allègrìje.
So’ pìkkule ğğiardìne aggrazzijàte e
vulèsse farle pùre ‘a kàsa mìje.
Ki è prubbitarije de nu tèrrazzìne,
se krèsce pùre l’arve d’i pìgne.
‘I fàce suzze, so’ tùtte na mesùre,
se mètte sotte, e gòde d’a frisckùre.
Da nùje so’ bèlli quatte apparikkiàte,
ma kokkèùne nenn’eje kkiù kuràte.
Truvanneme pekkàse a kkorso Ròme,
vedìje ‘i tèrrazzìne tùtte ngòme.
Allòre addummannàje a nu krestijàne ,
pùre nu pòke pe kuriosità,
pekkè ‘a veğğetazziòne d’i bbalkùne,
‘a stèvene facènne nfracetà.
Decìje: - a Ffoğğe, angòre nenn’ arrìve,
ma ‘a tasse p’i bbalkùne, stàce ‘o stùdije.
Si vuje affacciarte, pe nu pòke d’arije,
ğğià stàce abbasce, ‘u sìneke e l’erarije.
Assègnene quanda respìre fàje
e mannene de prèsce ‘a sfugliatèlle.
C’amme skucciàte e hamme dìtte AVASTE!
Sparèssere i bbalkùne eppùre ‘i graste.

Tùppèttùppe 1
(Parte cantata di una storiella nella quale la protagonista, una vecchina, è innamorata di un giovane monaco, e una sera…va a bussare alla porta del convento.
Tùppèttùppe! – Ki eje? – Ki eje e ki nenn’eje,
so’ na povera vikkiarèlle, me vogghie korke k’u munacille,
me vogghie korke ndo lettecille!
 

Tùppèttùppe 2
(gioco) – i partecipanti si disponevano, inginocchiati attorno a una sedia, e con le le mani a mo’ di pugno, dop ogni domanda e ogni risposta, formavano una sorta di torre; alla frase:” fernìmele de sfascià”, la torre veniva “distrutta” – le frasi pronunciate, non sono sempre le stesse, ma grossomodo richiamano le seguenti.
Tùppèttùppe –
ki eje? Abbete aqquà maste Mekéle?
No, kkiù ssòpe!
Tùppèttùppe –
Kkè vàje truvanne?
Abbete aqquà maste Mekéle?
No, angòre kkiù ssòpe!
Tùppèttùppe –
Ki si’, a kki vàje truvanne?A mmaste Mekéle!
Kkèssò kè c’e’ dìce?
Assì ha ffatte ‘a karrozze!
Mènza sì e mmènza no!
E fernìmele de sfascià!
 

‘U fìgghie
(gioco che a volte durava ore intere; veniva nominato un qualsiasi lemma e con quest’ultimo ricominciava la tiritera )
‘U fìgghie ngurpe a mammete
e cce nasce na tarandule,
na tarandele e pezzekagnòle,
vanghe a kkastete e kkè me dàje?
‘U bbekkire!
‘U bbekkire ngurpe a mammete
e cce nasce na tarandule,
na tarandele e pezzekagnòle,
vènghe a kkastete e kkè me dàje?
‘U tavele!
‘U tavele ngurpe a …..
 

‘U skarpàre
(breve racconto)
Ce l’hagghie dìtte a mmammete e ssorete pùre,
kè amòre d’u skarpàre pòke dùre;
‘U skarparille sùbbete akkòrte ‘i passe,
te fàce nu pàre de skarpe e ‘po te lasse.
 

‘U spòse e ‘a spòse
(filastrocca)
‘U spòse e ‘a spòse, ‘a famìglia vertuvòse
se sponde ‘u kavezòne, esce fòre ‘u mutandòne.
 

Uèja uè, uè, uè
(sfottò) Ueja uè, uè, uè,
te ‘si magnàte ‘i makkarùne.
Zza, zza, zza,
Zza, zza, zza,
hàje vogghie tù abbajà,
tine ‘a rogne o tine ‘a tìgne,
vavattìnne fòre ‘a vìgne.
 

Pùpa pùpe
(filastrocca, conta)
Pùpa pùpe zèlla zèlle,
e kki ha fatte ‘a luffetèlle,
e l’ha ffatte quèllallà,
puzza sckattà
ma re fu lla.
 

Quìste vòle ‘u pàne
gioco che si fa ai bambini muovendo le loro dita della mano, uno alla volta, a partire dal pollice, pronunciando le seguenti frasi:
Quìste vòle ‘u pàne;
quìste vòle ‘u vìne:
quìste dìce nğenn’eje;
quìste dìce vall’akkattà,
e quìste dìce: piripìnğèkkiù, piripinğèkkiù.
 

Rusenè
(canzoncina)
Rusenè kè te marìte affà; a mmarìtete kkè l’e’ dà a magna;
sckùme de sapòne, farìne de granòne,
paste e fasùle e laganèlle k’u pummadòre.
 

Saldèggramme
racconto nel quale sono evidenziati in corsivo, oltre a saldèggramme,
(con il quale viene indicato il gatto nel momento in cui lo si vede spiccare
un salto, per l’eleganza del quale, sembra che pesi pochi grammi),
alcuni termini scherzosi.
Duscitete signor majéstre e mìttete i bottepide;
abbàde p’i mbìcce d’a kàse
kè saldèggramme ha pigghiàte nostr’allègrìje
e l’ha purtàte ndo fìle de tèrre
e, assì nen kùrre ke nostra abbondanze,
rèkkije avande se ne mòre!
(oppure) passe a mmàle partite!

Bottepide = ciabatte
mbìcce d'a kàse = sedie
saldègramme = gatto
nostr'allègrìje = fuoco
fìle de tèrre = pagliaio
nostra anbbondanze = acqua
rèkkije avande = asino

A la rèkkie
(filastrocca)
A la rèkkie a la rèkkie,
a lu skurze e a la pellèkkie,
a pellèkkie nenn’è kotte
e ce magnàme pàne e rekotte
 

Fa’ dibbete tù
(canzonetta)
Fa’ dibbete tù fa’ dibbete tù
e la trìppe n’a fa patì,
de dibbete nen ze mòre,
e ngalére nze va a fenì,
Tutte nzimme nd’i pozze dà;
a pòke a pòke m’ e’ aspettà
ah , ah, ah ,
ki avanze add’aspettà.
 

Lùna lùna nòve
(filastrocca)
Lùna lùna nòve,
mineme quatt’òve,
minamìlle nzìne,
quanne fazze ‘i tagliulìne.
Lùna lùna nòve,
nd’hagghie vìste angòre;
‘mo kè t’hagghie vìste,
salùteme a Ğğese Krìste.
Ğğese Krìste nda lu litte,
‘a Madonne méne ‘i kumbitte:
ùne a ttè, ùne a mmè,
l’ate ‘o fìgghie de lu rrè;
si lu rrè nne vòle kkiù,
magnatìlle tùtte tù.
 

M’agghia maretà
(filastrocca)
M’agghia maretà,
nu fìgghie maskule agghia fa,
l’agghia mètte a nnome Gregorije,
e l’agghia ambarà a sunà ‘i kambàne.
Kàde ‘u battaglie e l’hàve ngàpe,
mòre Gregorije ‘u fìgghie mìje.
 

Mamme vogghie ‘a vèste
(canzonetta)
Mamma mamme, vogghie ‘a vèste,
E la vogghie tùtta cèlèste,
e la vogghie bbettùne bbettùne,
pe fa korre a li uagliùne.
 

Migghiéreme
(smargiassata)
Migghiéreme eje na bbràva stiratrìce,
è jjùte a Nnapule pe mbararse a sterà,
e ìje pe ffa kundènde a mia moglie e a kamarére
dàke na bbotta ‘a pìppe e n’ate a tabbakkére.
 

Nàse kakàte
(conta)
Nàse kakàte kè vènne li pére,
stìpene quatte pe stasére,
kè stasére véne papà
e c’i magnàme tùtte e quatte,
ùne, dùje, trè e quatte,
ùne, dùje, trè e quatte.
 

Tè, tè, tè
(canzoncina)
Tè, tè, tè, te lu vogghie fa vedè,
lu peperùsce ke l’acìte, kè te skazzeke l’appetìte.
 

Ùrla ùrle
(filastrocca-conta )
Ùrla ùrle mio Martìne,
lu kavalle e la rèğğìne,
la rèğğìne è jùte ‘a Spagne,
akkattà li kastagne
e kastagne e kastagnèlle,
livece ‘a koppele a Pulecenèlle.
Pi-cci-ri-lli-ngua-ndi-tà,
jàme a la kiazze akkattà ‘i bettùne,
facìme lu patte ke ttrè ciambùne,
trè ciambùne e na patakke,
sabbete abbutte, dumèneke sckatte.
Sckatte lu tijàne
e ‘u bbruzzèse se magne ‘i patàne.

Ninna nanne Fuğğiàne 1
Ninna, ninna, ninna, nanna,
fìgghie a Mmarìje e nepòte a Sand’Anne;
quanne pe lu mùnne jéve, San Ğğesèppe,
a ttùtt’i krijatùre s’addurméve;
e s’addurméve pùre ‘stu fìgghije de mamme,
kè nen vuléve fa ‘a nìnne, sènza la nanne;
Tù vinde vinde kè vùtte ‘sta porte,
aspitte kè marìteme se mètte ‘u kappotte;
quanne san Ğğesèppe pe lu mùnne jéve,
pure a ‘stu krijatùre s’addurméve,
oh, oh.
 

Ninna nanne Fuğğiàne 2
E ninna ninna ninna ninnarella,
‘u lùpe s’ha magnàte ‘a pekurèlle:
e pekurèlla mìje, kume facìsse,
quanne mmokk’a llu lùpe te vedìsse:
E quanne mmokke ‘o lùpe te truvasse,
o pekurèlla mìje a kkè penzasse.
quande Sand’Anne pe lu mùnne jéve,
a ttùtt’i krijatùre s’addurméve.
Sunne kè da lundàne lundàne vine,
vine a kkavalle e nen venènne appide.
Vattìnne tù papunne da sott’o litte,
sennò te mènghe nu matòne mbitte
E ninna nanna e ninna e ninna d’òre,
è morte la gallìne sòp’a l’òve;
è morte la gallìna cenerìne,
quèlle kè facéve l’òve sére e matìne.
Prijèzze de la mamme eje ‘stu fìgghie,
‘po véne la Madonne e se lu pìgghie;
E uh Madonna mìje nen d’u pigghianne,
‘stu bbèlle fìgghie mìje, fìgghie de mamme,
oh oh.

‘I kongorse
Na vòte se facèvene ‘i kongorse,
speranne de vinğìrle e fategà;
ma prìme d’affrundà tùtt’i sàme,
tenive avèramènde da studijà.

Pe karetà, nen vogghie esse feskàle;
ce stèvene pùre ‘i rakkumannàte,
vulènne pèrò, fa nu paraòne,
quìst’ ùteme da timbe so’ aumendàte.

Anze , si vogghie dìce pàne ‘o pàne,
ormàje è addevendàte na sckifèzze!
ce vonne dibbutàte e senatùre ,
pùre p’akkogghie ‘i sakke d’a mennèzze.

Pe mbarlà de tanda kongorrènde,
kè a stènde sanne fa ‘u sègne de kròce,
d’u laurijàte kè nzàpe fa kkiù ‘i quìzze,
pekkè mètte ‘i krucètte a l’ati pìzze.

E allòre ‘stu vukabbule “kongorse”,
kè pòte avè tanda segnefekàte,
lassatele pe quìlle de bèllèzze,
sapènne ğğià mbartènze k’eje trukkàte.